Vì sao giá USD tự do xuống thấp nhất từ đầu năm?

Tác giả: Văn Chiến

Sáng 10/9, tỷ giá trung tâm được Ngân hàng Nhà nước công bố ở mức 25.591 đồng/USD, giảm 3 đồng/USD so với phiên trước và giảm ngày thứ 4 liên tiếp. Từ đầu năm tới nay, tỷ giá trung tâm tăng khoảng 1,87%.

Giá USD ở các ngân hàng thương mại như Vietcombank, ACB, BIDV được giao dịch quanh 26.100 đồng/USD, giảm 10 đồng/USD so với phiên trước. Nếu tính từ đầu năm tới nay, giá USD ngân hàng vẫn cao hơn khoảng 270 đồng (tăng khoảng 1%).

Ngược lại, giá USD trên thị trường tự do giảm liên tiếp. Những ngày qua, một số điểm thu đổi ngoại tệ ở TPHCM giao dịch đồng USD mua vào 25.850 đồng/USD, 25.950 đồng/USD bán ra, duy trì ở mức thấp dưới vùng 26.000 đồng.

Nếu so với mốc đỉnh trong năm của tỷ giá trên thị trường tự do - xấp xỉ 28.000 đồng/USD hồi tháng 3 vừa qua, giá USD đã giảm rất mạnh. Còn nếu tính từ đầu năm tới nay, giá USD tự do cũng thấp hơn gần 4% từ vùng khoảng 27.000 đồng/USD.

Như vậy, tỷ giá trên thị trường tự do đang ở mức thấp nhất kể từ đầu năm tới nay, trong khi giá USD ở các ngân hàng thương mại cũng lùi về vùng thấp nhất kể từ tháng 2.

Trong báo cáo thị trường tiền tệ tháng 8 vừa cập nhật, Công ty chứng khoán MB (MBS) nhận định đà giảm của đồng USD trên thị trường quốc tế và thâm hụt thương mại trong tháng 8 giảm mạnh 97% so với tháng trước đã giúp tỷ giá USD/VND diễn biến tích cực. Đáng chú ý, dù giá vàng thế giới trong tháng có thời điểm bật tăng lên mức cao nhất 3 tháng - lên tới vùng 4.600 USD/ounce khi lợi suất trái phiếu Mỹ và chỉ số đồng USD (DXY Index) suy yếu, tỷ giá tự do vẫn duy trì đà giảm tháng thứ hai liên tiếp.

“Nguyên nhân giá USD tự do giảm sâu do chênh lệch giá vàng giữa trong nước và quốc tế được duy trì ở mức thấp khi việc kiểm soát vàng nhập lậu được thực hiện tốt hơn. Hồi đầu năm, giá vàng trong nước và thế giới có lúc chênh lệch lên tới 20-30 triệu đồng/lượng, tuy nhiên đến nay, mức chênh lệch chỉ vào khoảng 7-8 triệu đồng/lượng”, chuyên gia của MBS nêu.

Công ty chứng khoán Yuanta Việt Nam cũng cho rằng yếu tố tiếp tục hỗ trợ tỷ giá là giá vàng, khi cách biệt giữa giá vàng trong nước và thế giới thu hẹp về còn khoảng 5 triệu đồng/lượng tại thời điểm cuối tháng 8.

Các chuyên gia Phòng Nghiên cứu WiGroup - Tổ chức Dữ liệu và Công nghệ Kinh tế Tài chính, nhận định tỷ giá USD/VND đã qua giai đoạn căng thẳng nhất khi giá bán ra của ngân hàng thương mại đang nằm dưới mức can thiệp của Ngân hàng Nhà nước.

So với thời điểm cách đây 3-6 tháng, áp lực tỷ giá hiện tại nhẹ hơn rất nhiều và Ngân hàng Nhà nước có nhiều dư địa can thiệp hơn trước. Cách điều hành của cơ quan quản lý là ưu tiên giữ mặt bằng lãi suất thấp để tỷ giá đóng vai trò hấp thụ cú sốc và chỉ can thiệp bằng bán ngoại tệ khi chạm ngưỡng, thay vì nâng lãi suất điều hành để bảo vệ tỷ giá. Giải pháp trên là phù hợp trong bối cảnh nền kinh tế đang cần chi phí vốn rẻ - giữ ổn định mặt bằng lãi suất.

Dự báo mới nhất về tỷ giá, các chuyên gia cho rằng dù đồng nội tệ duy trì vị thế khá ổn định trong thời gian qua, nhưng vẫn còn các áp lực thời gian tới khi đồng USD được kỳ vọng sẽ tiếp tục được hỗ trợ bởi giá dầu. Chỉ trong vài ngày qua, giá dầu thế giới đã tăng mạnh trở lại lên trên mức 100 USD/thùng khi xung đột Trung Đông vẫn còn dai dẳng.

Ngoài ra, xác suất về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất trong năm nay vẫn hiện hữu khi dữ liệu việc làm trong tháng 8 (được công bố ngày 7/9) cho thấy xu hướng cải thiện đã giúp giảm lo ngại về kinh tế Mỹ suy yếu. Rủi ro từ các chính sách thuế quan của Mỹ cũng có thể là yếu tố gây áp lực lên tỷ giá trong nước.

Ở chiều ngược lại, đồng VND được hỗ trợ bởi mặt bằng lãi suất cao trong nước; dòng vốn đầu tư FDI tích cực. Kỳ vọng thâm hụt thương mại sẽ dần thu hẹp về cuối năm khi khối lượng nguyên liệu đầu vào được nhập khẩu trong các tháng đầu năm sẽ chuyển hóa thành hàng hóa khi bước vào mùa cao điểm sản xuất, xuất khẩu trong những tháng cuối năm.